Een branderig gevoel, jeuk en witte afscheiding kunnen flink onrustig maken. Een vaginale schimmelinfectie past bij die klachten, maar het is niet de enige mogelijke oorzaak. Daarom is het slim om bij twijfel op Thuisarts.nl te kijken of je huisarts te bellen, zeker als je voor het eerst klachten hebt of als ze terugkomen.
Waar herken je een vaginale schimmelinfectie aan?
Bij een vaginale schimmelinfectie raakt het evenwicht in de vagina verstoord. Een gist, vaak Candida albicans, groeit dan te sterk. Dat kan klachten geven zoals:
- jeuk aan of rond de vagina
- witte afscheiding
- een branderig of geïrriteerd gevoel
- roodheid of zwelling van de huid rond de vagina
- pijn of gevoeligheid bij seks
- soms een branderig gevoel bij plassen, vooral als de huid geïrriteerd is
Deze klachten kúnnen passen bij een vaginale schimmelinfectie, maar ze bewijzen het niet. Ook andere vaginale klachten, zoals bacteriële vaginose, eczeem, irritatie door zeep of een soa, kunnen vergelijkbare signalen geven. Stel daarom niet zelf vast dat het zeker om een schimmel gaat als je dat niet eerder hebt gehad.
Volgens medische bronnen krijgt een groot deel van de vrouwen er ooit mee te maken. Vaak wordt genoemd dat ongeveer 70 tot 75% minstens één keer in het leven klachten heeft die hierbij passen.
Hoe ontstaat het?
De oorzaak is meestal niet slechte hygiëne. Sterker nog: te vaak wassen of producten gebruiken kan de vagina juist uit balans brengen.
Factoren die kunnen meespelen zijn:
- antibioticagebruik
- hormonale schommelingen, zoals rond de menstruatie
- zwangerschap
- diabetes
- een verminderde weerstand
- zeep, vaginale spoelingen of geparfumeerde producten
- wrijving of irritatie, bijvoorbeeld door seks als de huid al gevoelig is
Soms zoeken mensen naar een snelle natuurlijke oplossing, zoals tea-tree olie of yoghurt. Dat is geen goed idee. Zulke middelen kunnen het slijmvlies irriteren of de klachten verergeren. Reguliere adviezen van huisarts, apotheek en Thuisarts.nl zijn hier betrouwbaarder.
Is een vaginale schimmelinfectie een soa?
Nee, een vaginale schimmelinfectie is geen soa. Dat is een veelvoorkomend misverstand. De gist die de klachten veroorzaakt, komt vaak al in kleine hoeveelheden in en op het lichaam voor.
Seks kan de klachten wel vervelender maken. Door wrijving kan de huid extra geïrriteerd raken. Ook kan een partner soms klachten krijgen, maar dat betekent nog steeds niet dat het om een soa gaat. Heb je naast jeuk of witte afscheiding ook andere klachten, zoals een sterke geur, bloedverlies tussen menstruaties door of pijn diep in de onderbuik? Dan is het verstandig om niet zelf te blijven behandelen, maar contact op te nemen met de huisarts.
Gaat een vaginale schimmelinfectie vanzelf over?
Soms wel. Milde klachten kunnen binnen enkele dagen tot twee weken afnemen. Dat verschilt per persoon. Als de jeuk en irritatie duidelijk minder worden, kun je het even aankijken.
Wacht niet te lang als de klachten gelijk blijven of erger worden. Dat geldt ook als je niet zeker weet of een vaginale schimmelinfectie de oorzaak is. Op Thuisarts.nl staat wanneer afwachten nog logisch is en wanneer je beter een afspraak maakt. Die informatie sluit aan op de richtlijnen van huisartsen.
Wat kun je zelf doen bij klachten?
Bij milde klachten kun je een paar dingen doen om irritatie te beperken:
- was alleen de buitenkant met lauwwarm water
- gebruik geen zeep, vaginale spoelingen of geparfumeerde producten
- draag katoenen of ander ademend ondergoed
- trek natte sportkleding of badkleding snel uit
- vermijd strakke kleding als dat schuurt
- wacht met seks als de huid pijnlijk of droog aanvoelt
- gebruik eventueel glijmiddel om wrijving te verminderen
Sommige mensen vragen of voeding de oorzaak is. Daar is geen simpel antwoord op. Minder suiker eten wordt vaak genoemd, maar het is geen bewezen behandeling voor een vaginale schimmelinfectie. Richt je liever op maatregelen die irritatie echt verminderen.
Welke behandeling kan helpen?
Bij klachten die passen bij een vaginale schimmelinfectie zijn antischimmelmiddelen soms een eerste stap. Zonder recept zijn middelen met bijvoorbeeld clotrimazol of miconazol verkrijgbaar, als crème of vaginale tablet.
Gebruik zulke middelen alleen als de klachten herkenbaar zijn en je eerder hebt gehad dat het inderdaad om een schimmel ging. Heb je dit voor het eerst, ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je andere medicijnen of twijfel je over wat je hebt? Overleg dan eerst met de huisarts of apotheek. Stop of start geen medicatie op eigen houtje als een arts je al behandelt voor andere klachten.
Helpt een middel niet, dan betekent dat niet automatisch dat je “een hardnekkige schimmel” hebt. Het kan ook zijn dat er iets anders speelt. Juist dan is een beoordeling door de huisarts zinvol.
Wat kun je beter niet doen?
Veel irritatie ontstaat doordat mensen van alles proberen. Dit kun je beter laten:
- de vagina van binnen spoelen
- zeep of intieme wasgel gebruiken
- tea-tree olie, yoghurt of andere huis-tuin-en-keukenmiddelen inbrengen
- blijven vrijen terwijl de huid pijnlijk is
- zelf antibiotica gebruiken
- aannemen dat het vanzelf wel een soa zal zijn of juist zeker géén soa
Vooral dat laatste is belangrijk. Klachten in de vagina lijken soms op elkaar. Alleen op basis van jeuk, witte afscheiding of een branderig gevoel kun je geen diagnose stellen.
Wanneer naar de huisarts?
Bel de huisarts als:
- je voor het eerst klachten hebt die op een vaginale schimmelinfectie lijken
- de klachten na ongeveer twee weken niet minder worden
- zelfzorgmiddelen niet helpen
- de klachten snel terugkomen
- je er vaker last van hebt, bijvoorbeeld meer dan drie keer per jaar
- je koorts hebt
- je pijn in de onderbuik hebt
- er wondjes, blaasjes of bloedverlies zijn
- je zwanger bent en medicatie wilt gebruiken
- plassen erg pijnlijk is of de huid kapot aanvoelt
De huisarts kan bekijken wat er aan de hand kan zijn en welke behandeling past. Dat is belangrijk, omdat niet elke jeuk of witte afscheiding door een schimmel komt.
Waarom komt het soms steeds terug?
Als een vaginale schimmelinfectie vaak terugkomt, is het goed om verder te kijken. Mogelijke factoren zijn antibioticagebruik, hormonale schommelingen, diabetes of een huid die snel geïrriteerd raakt. Soms lijkt het steeds opnieuw een schimmel, terwijl er eigenlijk iets anders speelt.
Blijf in zo’n situatie niet alleen zelf smeren. Bespreek met de huisarts hoe vaak het terugkomt en of er een onderliggende oorzaak kan zijn. Op Thuisarts.nl vind je ook betrouwbare uitleg over terugkerende vaginale klachten.
FAQ
Kan een vaginale schimmelinfectie vanzelf overgaan?
Ja, milde klachten kunnen vanzelf minder worden. Worden ze niet duidelijk minder binnen ongeveer twee weken, neem dan contact op met je huisarts.
Is een vaginale schimmelinfectie besmettelijk?
Het is geen soa. Seks kan wel irritatie geven en soms kan een partner ook klachten krijgen.
Mag ik seks hebben met een vaginale schimmelinfectie?
Dat kan, maar het kan pijnlijk zijn en de huid extra irriteren. Wachten tot de klachten afnemen is vaak prettiger.
Helpt yoghurt tegen een vaginale schimmelinfectie?
Nee, medische bronnen raden af om yoghurt in de vagina te gebruiken. Het kan irriteren en is geen bewezen behandeling.
Welke medicijnen zijn zonder recept verkrijgbaar?
Bij de apotheek of drogist zijn middelen met clotrimazol of miconazol verkrijgbaar. Twijfel je of ben je zwanger, overleg dan eerst met huisarts of apotheek.
