Een bruin vlekje in je ondergoed roept al snel vragen op. Bruine afscheiding is vaak oud bloed en meestal onschuldig, vooral vlak voor of na je menstruatie. Komt het vaker terug, heb je pijn, jeuk, koorts of een sterke geur, dan is het slim om je huisarts te bellen.
Wat is bruine afscheiding?
Afscheiding uit de vagina is normaal. Het houdt de vagina vochtig en helpt bij het schoonhouden. Gewone afscheiding is vaak wit of doorzichtig en ruikt niet sterk.
Bruine afscheiding ontstaat meestal doordat er een beetje bloed meekomt. Dat bloed is dan niet meer vers. Oud bloed kleurt bruin. Daarom zie je het vaak aan het begin of einde van een menstruatie, of bij licht bloedverlies tussendoor.
Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is. De kleur alleen zegt nog niet genoeg. Het gaat vooral om het moment waarop je het ziet, hoe lang het duurt en of je nog andere klachten hebt.
Wanneer is bruine afscheiding vaak normaal?
In veel situaties is bruine afscheiding een normale reactie van je lichaam.
Rond je menstruatie
Dit is de meest voorkomende reden. Voor of na je menstruatie kan nog wat oud bloed meekomen. Dat ziet er bruin uit in plaats van rood.
Rond de eisprong
Sommige mensen hebben halverwege de cyclus een beetje bloedverlies. Dat kan door hormoonschommelingen komen en bruin kleuren.
Bij hormonale anticonceptie
Gebruik je de pil, een hormoonspiraal, pleister of ring, dan kun je tussentijds wat bloedverlies hebben. Dat komt vooral voor in de eerste maanden of als je de pil doorslikt. Stop niet zelf met hormonale anticonceptie, maar overleg met je huisarts als je twijfelt of last houdt.
Tijdens de zwangerschap
Lichte bruine afscheiding kan in het begin van een zwangerschap voorkomen. Ook later kan wat bloedverlies soms voorkomen. Wordt het meer, krijg je buikpijn of zie je helderrood bloed, neem dan contact op met je verloskundige of huisarts. Voor meer informatie over vroege zwangerschapssymptomen kun je onze blog raadplegen.
In de overgang
In de jaren rond de overgang schommelen hormonen vaker. Daardoor kunnen menstruaties onregelmatiger worden en kun je ook bruin bloedverlies zien. Lees meer over gewichtstoename tijdens de overgang en andere overgangsklachten.
Na seks
Na seks kan een klein beetje bloed meekomen, bijvoorbeeld door droogte of een gevoelig plekje. Eenmalig is dat vaak niet ernstig. Gebeurt het vaker, laat het dan nakijken. Vaginale droogheid kan een oorzaak zijn van bloedverlies na seks.
Wanneer is bruine afscheiding niet normaal?
Soms past bruine afscheiding minder goed bij een gewone cyclus. Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.
Maak een afspraak als:
- het langer aanhoudt dan je gewend bent
- het vaak terugkomt tussen menstruaties door
- je ook buikpijn of pijn in je onderbuik hebt
- je jeuk, een branderig gevoel of pijn bij het plassen hebt
- er koorts bij komt
- de geur duidelijk anders of sterker is
- het na seks blijft terugkomen
- je denkt aan een soa
- je al langer niet meer menstrueert en toch weer bloedverlies hebt
Ben je langer dan een jaar niet meer ongesteld geweest en krijg je weer bloedverlies of bruine afscheiding, laat dat altijd beoordelen. Volgens de richtlijnen van het NHG moet bloedverlies na de overgang onderzocht worden, ook als het weinig is.
Mogelijke oorzaken die een arts bekijkt
Zelf is het lastig om te zien waar bruin verlies precies vandaan komt. Daarom is het goed om niet zelf een diagnose te stellen. Een arts kijkt naar je klachten, je cyclus, anticonceptie en soms naar een zwangerschap of infectie.
Mogelijke verklaringen zijn bijvoorbeeld:
- oud bloed rond de menstruatie
- een hormoonschommeling
- tussentijds bloedverlies door anticonceptie
- een zwangerschap
- irritatie of een klein wondje na seks
- een contactbloeding
- een soa, zoals chlamydia
- droogte van de vagina
- een niche na een keizersnede
Dat zijn mogelijkheden, geen conclusies. Heb je naast bruine afscheiding ook pijn, koorts of een afwijkende geur, dan is het extra belangrijk om je huisarts te bellen. Voor betrouwbare uitleg over vaginaal bloedverlies kun je ook kijken op Thuisarts.nl.
Wat kun je zelf doen?
Je hoeft niet meteen ongerust te zijn, maar het helpt wel om goed te kijken naar wat er gebeurt.
Schrijf voor jezelf op:
- wanneer het begon
- of het voor, tijdens of na je menstruatie is
- hoeveel het is
- welke kleur je ziet
- of je ook pijn, jeuk, koorts of geurverandering hebt
- of het na seks optreedt
- of je anticonceptie gebruikt
- of zwangerschap mogelijk is
Dat maakt een gesprek met de huisarts of verloskundige makkelijker.
Gebruik liever een inlegkruisje of maandverband als je het bloedverlies wilt volgen. Dan zie je beter hoeveel het is en welke kleur het heeft. Was de vulva alleen met lauw water. Zeep, vaginale douches en geparfumeerde producten kunnen juist irritatie geven.
Wanneer naar de huisarts of verloskundige?
Soms is afwachten prima. Soms niet. Bel je huisarts als bruine afscheiding nieuw voor je is, afwijkt van wat je kent of samen voorkomt met andere klachten. Denk aan buikpijn, koorts, jeuk, een branderig gevoel bij het plassen of een duidelijke geur.
Ben je zwanger, neem dan contact op met je verloskundige of huisarts als het bloedverlies toeneemt, helderrood wordt of als je je zorgen maakt. Bij een vermoeden van een soa is testen verstandig. De huisarts of GGD kan daarbij helpen.
Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over afscheiding, bloedverlies en wanneer je medische hulp moet zoeken. Dat is in Nederland een goede eerste bron naast je huisarts.
FAQ
Is bruine afscheiding voor de menstruatie normaal?
Ja, vaak wel. Meestal gaat het om oud bloed dat nog meekomt vlak voor je menstruatie begint.
Kan stress bruine afscheiding geven?
Stress kan invloed hebben op je hormonen en cyclus. Daardoor kan licht bloedverlies ontstaan dat bruin oogt. Blijft het terugkomen, overleg dan met je huisarts.
Is bruine afscheiding tijdens de zwangerschap altijd zorgelijk?
Nee. Lichte bruine afscheiding kan voorkomen. Krijg je meer bloedverlies, buikpijn of helderrood bloed, neem dan contact op met je verloskundige of huisarts.
Wat betekent bruine afscheiding na de overgang?
Dat moet altijd onderzocht worden. Het kan een onschuldige oorzaak hebben, maar volgens de NHG-richtlijnen hoort bloedverlies na de overgang beoordeeld te worden.
Kan de pil bruine afscheiding veroorzaken?
Ja. Vooral in de eerste maanden of bij doorslikken komt tussentijds bloedverlies geregeld voor. Stop niet zelf met de pil, maar bespreek klachten met je huisarts.
